Planety układu słonecznego

Mars

pustynna planeta o surowym klimacie, główny cel poszukiwań życia pozaziemskiego

Strona główna

1.Merkury 2.Wenus 4.Mars 6.Saturn

Mars krąży w odległości około 228 mln km od Słońca. Wykonuje całkowity obieg wokół Słońca w ciągu 687 dni, a obrót wokół własnej osi zajmuje mu 24 godziny i 37 minut. Średnica Marsa wynosi 6800 km, czyli nieco więcej niż połowa średnicy ziemskiej. Ze względu na niewielką siłę przyciągania (jedna trzecia przyciągania ziemskiego) Mars zdołał utrzymać zaledwie cienką warstwę atmosfery. Składa się ona w 95,3% z dwutlenku węgla, w 2,7% z azotu, w 1,6% z argonu; zawiera również śladowe ilości tlenu. Mars, krążący dalej od Słońca niż Ziemia jest planetą chłodniejszą; temperatura przy jego powierzchni obniża się często do -120st C, nigdy zaś nie przewyższa +35st C. Na Marsie podobnie jak na Wenus, zachowały się ślady ożywionej działalności wulkanicznej; istnieją tam największe w Układzie Słonecznym wulkany (już wygasłe), wznoszące się na wysokość przeszło 20 km. Skalista i pustynna powierzchnia planety ma piękny czerwony odcień, gdyż skały marsjańskie zawierają tlenek żelaza, zabarwiający je niczym rdza. Niekiedy zrywają się tam potężne wichury unoszące chmury pyłu. Wokół Marsa krążą dwa miniaturowe księżyce: Phobos i Deimos. Kilkumiesięczne okresy dobrej widoczności Marsa powtarzają się co dwa lata (ściślej co 26 miesięcy), kiedy planeta znajduje się po przeciwnej względem Ziemi stronie Słońca - w opozycji. Nie wszystkie opozycje jednakowo sprzyjają obserwacjom Marsa. Jego orbita jest znacznie bardziej wydłużona, niż orbita ziemska, a co za tym idzie - mamy do czynienia z dużymi różnicami jasności obserwowanej planety podczas opozycji następujących w pobliżu aphelium (gdy Mars znajduje się najdalej od Słońca) i peryhelium (gdy Mars jest najbliżej Słońca). Najbardziej korzystne opozycje nazywa się wielkimi opozycjami Marsa. Może on wtedy przybliżyć się do Ziemi na odległość 56 milionów kilometrów, podczas gdy w czasie najbardziej niekorzystnych opozycji jego odległość od Ziemi przekracza 100 mln km. W sprzyjających warunkach tarcza Marsa wygląda bardzo niezwykle, której 24 godzinna rotacja umożliwia ciągłe obserwacje znanych tworów. W przeciwieństwie do Jowisza są to głównie szczegóły powierzchni planety, nie zaś istniejące w jej atmosferze, stąd ich zmiany w czasie są niewielkie. Obserwacje zaskakują ogromnym bogactwem i zróżnicowaniem struktur powierzchni planety. W dowolnej opozycji, nawet za pomocą teleskopu o średnicy 5 cm, bez trudu można dostrzec czapy polarne. Jednak do obserwacji innych szczegółów np. najtrudniej dostrzegalne kratery niezbędny jest instrument o średnicy co najmniej 15 cm. Z nocy na noc obraz zmienia się niewiele, ponieważ okres obrotu Marsa jest zaledwie o 40 min dłuższy od okresu obrotu Ziemi. Istotne różnice można dostrzec po mniej więcej tygodniu, kiedy tarcza planety obróci się względem Ziemi o około 5 godzin na wschód. Szczegóły obserwowane na tarczy planety mogą podlegać zmianom trzech rodzajów: długookresowym (wiekowym), sezonowym i atmosferycznym.